User:Wpedzich/Sandbox
From Wikipedia, the free encyclopedia
Jerzy Bajan May 4, 1901 - June 27, 1967, Polish fighter and sport airplane pilot, colonel.
He was born in Lviv, as a son of an architect. After Poland regained indemepndence in 1918, he joined newly-organized Polish armed forces at the age of 17. He participated in the defense of Lviv as one of "Orlęta" (Lviv Eagles). While being one of the cavaliers, and later in the infantry, he foughtin the Polish-Soviet war in 1920 (Kiev campaign). In 1922 he relocated to the air forces. Despite initial health problems, he graduated an air officer school in Grudziądz and a higher fighter plane pilotage school in Bydgoszcz. In 1927 he served in the 114th Fighter Sqadron of the 11th Regiment in Lida, which was incorporated as of 1928 into the 2nd Air Regiment in Kraków (as the 122nd Squadron.
While serving in the fighter squadron, his constantly perfected passion became air acrobatics. Bajan became the founder of the concept of group acrobatics in Poland, together with Karol Pniak and corporal Macek he formed a group later called "the Bajan Trio", which presented air acrobatics figures using PWS-A fighter planes whose wings were connected to each other with cables in flight. Apart from air shows, Bajan also started participating in air competitions. In 1928 he took part in the 3rd Flight of Little Entente and Poland, being awarded for the best military preparation. In July and August 1930 on board of the RWD-4 plane he took part in Challenge 1930 international tourist plane competition, having Gustaw Pokrzywka, the head squadron mechanic, who he flew with also later, as his co-pilot. He finally was classified on the 32nd position, but finishing the competition was also an achievement, since only 35 teams out of the initial sixty were able to do so. During the 1931 air meeting in Zagreb he won the acrobatics competition. In the same period he was promoted to the rank of captain. Between July 22nd and 31st 1932 on board of a prototype PZL P.11 he participated in the 3rd International Air Meeting in Zurich (alpine race), in which he was classified second and beating fighter planes from several countries. The first position of a Yugoslavian pilot was later questioned due to finding fuel additives in his machine. Between August 12th and 28th 1932 Jezry Bajan participated in Challenge 1932
W dniach od 12 do 28 sierpnia 1932 Jerzy Bajan wziął udział ponownie w zawodach Challenge 1932, na samolocie PZL.19, które ukończył na 11. miejscu (na 43 załogi). W maju 1933 wziął udział z P. Dudzińskim na dwóch PZL.19 w zlocie gwiaździstym na I Międzynarodowy Lot Alpejski do Wiednia, pokonując w dwóch etapach rekordową trasę Warszawa-Charków-Leningrad-Lwów-Wiedeń i zdobywając I miejsce w zlocie. Podczas samego Lotu Alpejskiego, na skutek podmuchu wiatru po starcie koło Treibach, samolot Bajana i Pokrzywki spadł na drzewo i spłonął, obaj lotnicy zdołali wyskoczyć.
W ostatnich międzynarodowych zawodach Challenge 1934, organizowanych w dniach 28 sierpnia - 19 września 1934 w Warszawie, Bajan wraz z mechanikiem Gustawem Pokrzywką zajął pierwsze miejsce na samolocie RWD-9. Zwycięstwo to uczyniło go jednym z najpopularniejszych lotników w Polsce, został za nie odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Awansował w późniejszym okresie do stopnia majora.
Po odbyciu stażu w Wielkiej Brytanii, został szefem wyszkolenia w Wyższej Szkole Lotniczej w Grudziądzu. W latach 1936-38 studiował w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. 15 czerwca 1939, w stopniu podpułkownika dyplomowanego, objął stanowisko komendanta Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie.
Po wybuchu II wojny światowej, 2 września, podczas nalotu bombowego w Dęblinie, został ciężko raniony odłamkiem bomby w lewą rękę, po czym utracił do końca życia władzę w dłoni. Wraz z innymi polskimi pilotami, przedostał się w 1940 do Francji, następnie do Wielkiej Brytanii. Z uwagi na niepełnosprawność, pełnił tam funkcje sztabowe, jednakże okazjonalnie w dalszym ciągu latał, sporządziwszy sobie hak mocowany do lewej dłoni, którym mógł częściowo obsługiwać przyrządy sterownicze samolotu. Początkowo służył w Inspektoracie Polskich Sił Powietrznych, od 7 kwietnia do 17 października 1941 był oficerem łącznikowym w sztabie dowództwa szkolenia lotniczego RAF. W 1942 brał udział w lotach bojowych w 316 Dywizjonie Myśliwskim. Od 1 czerwca 1943 był po śmierci Stefana Pawlikowskiego oficerem łącznikowym w sztabie dowództwa lotnictwa myśliwskiego RAF (Fighter Command), w rzeczywistości pełniąc funkcję dowódcy polskiego lotnictwa myśliwskiego. Uzyskał awans do stopnia pułkownika.
Po wojnie, pozostał na emigracji w Londynie, utrzymując się z renty. Działał w Stowarzyszeniu Lotników Polskich w Wielkiej Brytanii, będąc przez pewien okres jego prezesem, następnie przewodniczącym Komitetu Wykonawczego Stowarzyszenia. Komisja pod jego kierownictwem opracowała listę zestrzeleń polskich lotników podczas II wojny światowej, znaną następnie jako "lista Bajana". Był też współorganizatorem Polskiego Klubu Szybowcowego w Lasham. Zmarł 27 czerwca 1967 w Londynie.
