User:Halibutt/Orliñski

From Wikipedia, the free encyclopedia

Bolesław Orliński (1899-1992) was a Polish military and civilian pilot, as well as a test pilot and a Colonel of the Polish Army. Throughout his life he set a number of records and flew several notable flights, including a 1926 Warsaw-Tokio-Warsaw journey in a Breguet 19 and a world speed record in 1934 in his PZL P.24. During the World War II he served as the commanding officer of the No. 305 Polish Bomber Squadron and flew numerous combat missions.

Orliński was born April 13, 1899 to a noble family in the Nowerce manor in Podolia, then part of Russian Empire. He graduated from a local gymnasium in Kamieniec Podolski and in May of 1916 he volunteered for the Russian Army. Initially serving as a sentry at the Vynnytsia airfield, he also received NCO training in Zhytomir.


Bolesław Orliński przyszedł na świat 13 kwietnia 1899 r. w Niwerce, majątku rodziców pod Kamieńcem Podolskim. Uczęszczał do szkoły handlowej w Kamieńcu. W wieku 17 lat, w maju 1916 r., opuścił rodzinny dom i zaciągnął się do armii. Początkowo pełnił służbę wartowniczą na lotnisku w Winnicy, potem odbywał kursy w szkole podoficerskiej i szkole podchorążych w Żytomierzu. Wreszcie w 1917 r. trafił na front północno-zachodni, gdzie w kompanii zwiadowczej walczył z Niemcami. Wkrótce potem odszedł z armii rosyjskiej i wstąpił do tworzącego się w Mińsku I Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego. Po demobilizacji próbował dotrzeć na Ukrainę, by dokończyć przerwaną naukę. Został jednak złapany i przymusowo wcielony do wojska ukraińskiego. Po trzymiesięcznej służbie tam uciekł i przedostał się do Polski. Podczas wojny w latach 1919-1920 walczył jako ułan pod Włodzimierzem, Równem, Dubnem, Łuckiem, Mozyrzem, Owruczem i nad Prypecią. Za walki te odznaczony został Krzyżem Walecznych.



Bolesław Orliński (ur. 13 kwietnia 1899, zm. 28 lutego 1992) - polski pilot wojskowy, sportowy i doświadczalny. Pułkownik Wojska Polskiego.

Urodził się w rodzinnym majątku w Niwerce na Podolu. Podczas I wojny światowej wstąpił do armii rosyjskiej i ukończył kurs podoficerski. Walczył z Niemcami, brał udział m.in. w ofensywie na Wilno w grudniu 1917. W 1918 wstąpił do formowanego w Rosji I Korpusu Polskiego gen. Dowbór-Muśnickiego. Po rozbrojeniu Korpusu przez Niemców w maju 1918 i jego demobilizacji, przedostał się na Ukrainę. Służył krótko w armii ukraińskiej (URL).

Powrócił do Polski po odzyskaniu niepodległości. Po powrocie wstąpił do nowo tworzonego Wojska Polskiego, walczył w kawalerii podczas wojny polsko-radzieckiej. Uzyskał następnie przeniesienie do lotnictwa. W 1920 roku, podczas ofensywy radzieckiej, zachorował na tyfus, lecz zdołał wyzdrowieć. Ukończył następnie Niższą Szkołę Pilotów w Bydgoszczy, po czym wyższą szkołę pilotażu. W 1923 stał się instruktorem w Wyższej Szkole Pilotów w Grudziądzu. Szczególnie interesował się akrobacją lotniczą, będąc mistrzem w jej wykonywaniu.

W dniach od 27 sierpnia do 25 września 1926, na samolocie Bréguet 19 A2, Orliński wraz z mechanikiem Leonem Kubiakiem dokonali kilkuetapowego przelotu z Warszawy do Tokio, na trasie długości 10 300 km oraz z powrotem, pomimo uszkodzenia śmigła i dolnego płata w trasie (ostatnie 6680 km trasy pokonali samolotem z częściowo obciętym lewym dolnym skrzydłem), oraz bardzo zużytym (w wyniku utraty oleju) silnikiem. W Japonii polscy lotnicy spotkali się z entuzjastycznym przyjęciem. Za przelot Orliński otrzymał japoński cesarski Order Wschodzącego Słońca VI klasy oraz Złoty Medal Cesarskiego Towarzystwa Lotniczego, a po powrocie został awansowany na kapitana.

W 1928 roku wystąpił ze służby wojskowej, po czym został pilotem oblatywaczem w Państwowych Zakładach Lotniczych. Pod koniec 1928 wykonał jako pierwszy loty na nowym prototypie polskiego myśliwca PZL P.1 konstrukcji Zygmunta Puławskiego, przy czym – po uszkodzeniu skrzydła w locie – zamiast skakać ze spadochronem, zdołał bezpiecznie wylądować, ratując samolot. Oblatywał następnie jako pierwszy wszystkie kolejne myśliwce PZL: P.6, P.7, P.8, P.11, P.24 i P.50 Jastrząb (w 1939) oraz liczne samoloty cywilne, sportowe PZL.19, PZL.26 i pasażerskie PZL.4, PZL.44 Wicher, a także łącznikowy PZL Ł.2.

Oprócz lotów jako pilot-oblatywacz brał udział w licznych mityngach lotniczych i prezentacjach zagranicznych polskich samolotów, a także krajowych i zagranicznych zawodach lotniczych. W maju 1930, pilotując PZL Ł.2, zdobył pierwszą nagrodę w międzynarodowym mityngu lotniczym w Brnie. W lipcu 1930 na samolocie PZL.5 wziął udział w międzynarodowych zawodach samolotów turystycznych Challenge 1930, lecz odpadł 26 lipca na skutek awarii silnika. W grudniu 1930 roku prezentował myśliwiec PZL P.6 w locie na paryskim salonie lotniczym Le Bourget. W dniach 29 sierpnia - 7 września 1931 Orliński zwyciężył na PZL P.6 w amerykańskich zawodach lotniczych National Air Races w Cleveland, pokonując znanych pilotów światowych, w tym Ernsta Udeta. Uznanie wzbudziły zwłaszcza jego brawurowe akrobacje. W 1932 ponownie wziął udział w zawodach samolotów turystycznych Challenge 1932, tym razem na PZL.19, lecz 23 sierpnia musiał wycofać się z lotu okrężnego na skutek choroby. 28 czerwca 1934 ustanowił na PZL P.24 światowy rekord prędkości dla samolotów myśliwskich z silnikiem gwiazdowym – 414 km/h.

Jako pilot doświadczalny Orliński uczestniczył w kilku wypadkach lotniczych: jesienią 1931 w okolicach Częstochowy musiał ratować się skokiem ze spadochronem z PZL P.6, któremu w locie urwał się silnik. W lipcu 1932, udając się prototypem myśliwca PZL P.8 na mityng lotniczy do Zurychu, skapotował koło Końskich z powodu awarii silnika, a następnie rozbił się na drugim prototypie, lądując w Innsbrucku. Podczas prób PZL P.7 1 września 1932 musiał ponownie ratować się skokiem ze spadochronem na skutek urwania lotek w locie nurkowym w wyniku flatteru, łamiąc nogę.

Po wybuchu II wojny światowej Bolesław Orliński zgłosił się ochotniczo do wojska. 8 września 1939 został wysłany do Rumunii w celu odebrania 11 brytyjskich myśliwców dla Polski. Samoloty te jednak nie zostały tam dostarczone. W grudniu 1939 dotarł przez Rumunię, Jugosławię, Włochy i Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie odtwarzano Polskie Siły Powietrzne. Z uwagi na zaawansowany wiek nie mógł zgodnie ze swoją prośbą zostać przyjęty do lotnictwa myśliwskiego i służył w polskim szkolnictwie wojskowym jako instruktor. Został przeszkolony na samolocie Wellington, jednakże maszyna ta nie odpowiadała Orlińskiemu swymi cechami lotnymi. Na skutek swoich starań, w 1943 roku w stopniu majora został przydzielony do 305 Dywizjonu Bombowego. W końcu 1943 roku przeszedł przeszkolenie na samolocie myśliwsko-bombowym De Havilland Mosquito. Wykonał na nim loty bojowe, zajmował się też szkoleniem pilotów (m.in. w awaryjnym lądowaniu na jednym silniku). Od 1 sierpnia 1944 roku do 31 stycznia 1945, w brytyjskim stopniu Wing Commander był dowódcą tego dywizjonu, którego zadania wówczas polegały na samotnych nocnych misjach bombowych nad terenem wroga na samolotach Mosquito. Łącznie Orliński wykonał 49 lotów bojowych o czasie 246 godzin 50 minut. 1 lutego 1945 został skierowany na odpoczynek od latania bojowego.

Po wojnie pozostał na emigracji, osiadł w Kanadzie. Podczas swojej kariery lotniczej latał na 92 typach samolotów, spędzając w powietrzu siedem tysięcy godzin.


Trumnę z prochami Bolesława Orlińskiego sprowadzono do Polski i pochowano w rodzinnym grobie we Wrocławiu na cmentarzu na Sępolnie. Na grobie wystawiono piękny pomnik.

Był odznaczony przed wojną: Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, japońskim Orderem Wschodzącego Słońca VI klasy, francuską Legią Honorową V klasy, Orderem Korony Rumunii IV klasy, w czasie wojny: Orderem Virtuti Militari V klasy, drugim Złotym Krzyżem Zasługi, czterokrotnie Medalem Lotniczym, brytyjskim Distinguished Flying Cross i innymi.

[edit] Refs